NEZİH NEYZİ ÖZGEÇMİŞİ
"Pazarlama araştırmacılığı"nın bir meslek olarak Türkiye’de yerleşmesine önderlik
eden Nezih H. Neyzi 25 Aralık 1923’de İstanbul’da doğdu.
İlk ve orta okulu Saint Joseph’de, liseyi Robert Kolej’de (1944) bitirdi. Ankara’da
Hukuk Fakültesi ile Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi’nde birer yıl okuduktan sonra,
1948’de ABD’nde, Pennsylvania Üniversitesi’nden “İşletme” dalında master derecesi
ile birlikte bu dalda öğrenim gören “ilk Türk Yurttaşı” sıfatını da aldı.
1954’te Harvard Üniversitesi’nde “pazarlama” okudu ve İstanbul’da, İşletme İktisadı
Enstitüsü’nde ilk pazarlama dersini başlattı.
1961’de İstanbul Üniversitesi İktisad Fakültesi’nden doktorasını aldı. Robert Kolej,
Robert Yüksek ve Boğaziçi Üniversitesi’nde istatistik, pazar araştırması, dış Pazar
araştırması ve kamu yönetimi dersleri verdi.
Kamu görevi olarak, 1974 – 1975 ve 1977 – 1978’de, iki kez Denizcilik Bankası Genel
Müdürlüğü yaptı; 1982 yılında, Ulaştırma Bakanlığı’ndan Bakanlık Danışmanı olarak
emekliye ayrıldı.
1961’de kurmuş olduğu, üstlendiği kamu görevi dolayısıyla bir süre ayrıldığı, Türkiye’nin
ilk Pazar araştırma bürosu olan PEVA (Piyasa Etüd Müşavirlik Araştırma Tic. Ltd.
Şti.)’ya dönerek yeniden piyasa araştırmalarıyla ilgilendi.
“Pazarlama ve Dağıtım Araştırmaları”, “Pendik : Devletçilik – Karma Ekonomi – Özel
Sektör”, “Atatürk ‘ün Çocukları”, “Kızıltoprak Anıları”, doktora tezi olarak yazdığı,
İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadı Enstitüsü tarafından yayınlanan “Türkiye
Petrol Sanayii” adlı kitaplarının yanı sıra pazarlama ve Pazar araştırma eğitiminde
kullanılmak üzere yüzden fazla örnek olayı ve PEVA’da kurduğu ilk özel dershanede
okutulan “Satıcılık Prensipleri” ve “Pazar Araştırması” ders notlarını da hazırladı.
PEVA Yayınları ile katıldığı, özellikle anı ve tarih türü yapıtlara ağırlık tanıyan
yayıncılık yaşamında, “Ulusçuluk” (Prof. Mehmet Ali Ayni, 1868 – 1945) adlı kitapla
1977 DÜNYA Kitap Dergisi Ödülü’nü kazandı.
Türkiye’de pek çok yeniliğe önderlik etmiş olan Nezih H. Neyzi’nin bazı İLK’leri
şöyle özetlenebilir:
İşletmecilik öğrenimi gören ilk Türk öğrencisi (1948)
Kuruluşuna büyük emek verdiği İşletme İktisadı Enstitüsü’nde ilk pazarlama dersini
başlatan öğretim görevlisi (1955)
Türkiye’nin ilk bağımsız pazarlama araştırma şirketini (PEVA) kuran işadamı (1961)
ESOMAR (Avrupa Kamuoyu ve Pazarlama Araştırmaları Derneği)’ın ilk Türk temsilcisi
(1965)
Türkiye’de ilk medya araştırmasını (Reklam Araştırmaları Etüdü) başlatan araştırmacı
(1966)
Türkiye’de ilk ‘Satıcı Yetiştirme Kursları” ile özel pratik meslek eğitimciliğini
başlatan eğitimci (1967)
Türkiye’de ilk defa bir yabancı araştırma şirketiyle (GfK PEVA) ortak çalışma yapılmasını
başlatan araştırmacı (1987)
Türkiye’de ilk kez pazarlama ve kamuoyu araştırmacılığı dalında örgütlenme sağlamak
amacıyla Pazarlama ve Kamuoyu Araştırmacıları Derneği’nin kurulmasına öncülük eden
ve düzenli aylık eğitim seminerleri ve benzeri etkinliklerle araştırmacılığın çeşitli
dallarında bilgi ve deneyim sahibi çok sayıda eleman yetiştirilmesine önayak olan
bir meslek aşığı (1988)
Otuzbir yıl süren sabırlı bir çaba sonucu dünyada araştırmacılık konusunda önde
gelen bir kuruluşun, ESOMAR’ın, yıllık kongresinin, 63 ülkeden bine yakın delegenin
katılımı ile ilk kez Türkiye’de toplanmasını kabul ettirmeyi başaran yurtsever bir
idealistti (1996)